Ağız Boşluğu Kanserleri Cerrahisi
Ağız Boşluğu Kanserleri Cerrahisi
Ağız Boşluğu Kanseri Nedir?
Ağız boşluğu kanserleri; ağız içindeki dil, diş eti, yanak mukozası, dudak, ağız tabanı ve damak bölgelerinde gelişen kötü huylu tümörlerdir. Baş ve boyun kanserleri arasında önemli bir grubu oluşturur ve çoğu vakada tümör, ağız içini döşeyen skuamöz hücrelerden kaynaklanır. Erken teşhis ve cerrahi tedavi yaşam süresi üzerinde belirleyici rol oynar.
Ağız Boşluğu Kanseri Neden Olur?
Ağız içi kanserlerinin gelişiminde birçok faktör rol oynar:
Sigara ve tütün ürünleri (en güçlü risk faktörü)
Alkol kullanımı
HPV enfeksiyonu (özellikle HPV-16)
Ağız hijyeninin zayıf olması
Kronik tahriş (keskin diş kenarları, protez teması vb.)
Bağışıklık sistemi zayıflığı
Genetik yatkınlık
Tütün ve alkolün birlikte kullanımı riski katlanarak artırır.
Belirtiler Nelerdir?
Ağız boşluğu kanserleri başlangıçta hafif bulgularla ilerleyebilir. Bu nedenle küçük değişikliklerin dikkate alınması önemlidir.
Sık görülen belirtiler:
Ağız içinde iyileşmeyen yara
Ağız tabanında veya dilde ağrılı/sert kitle
Çiğneme ve konuşma güçlüğü
Ağız içi kanama
Dil veya dudakta uyuşukluk
Ağız kokusu
Boyunda lenf bezi büyümesi
Kilo kaybı
Erken evrede saptanan kanserlerde cerrahi tedavi başarısı belirgin şekilde yüksektir.
Ağız Boşluğu Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Muayene
Dil, damak, yanak mukozası, ağız tabanı ve diş etleri ayrıntılı incelenir.
Biyopsi
Kesin tanı için şüpheli bölgeden alınan doku örneği mikroskop altında değerlendirilir.
Görüntüleme
Tümörün yayılımını ve derinliğini değerlendirmek için:
MR
BT
Ultrasonografi
PET–CT
gerekebilir.
Evrelendirme
Tümör büyüklüğü, lenf nodu tutulumu ve uzak yayılım değerlendirilir. Bunlar tedavi planını şekillendirir.
Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Ağız boşluğu kanserlerinin temel tedavisi çoğu zaman cerrahidir. Ameliyatın kapsamı tümörün tipi, evresi ve bölgesine göre değişir.
1. Cerrahi Tümör Çıkarımı
Tümör dokusu sağlıklı çevre dokuyla birlikte çıkarılır. Amaç tüm kanserli hücrelerin tamamen temizlenmesidir.
2. Boyun Diseksiyonu (Lenf Nodu Cerrahisi)
Lenf nodlarına yayılım varsa veya risk yüksekse aynı seansta boyun diseksiyonu yapılır.
3. Rekonstrüktif Cerrahi
Geniş çıkarım sonrası konuşma, yutma ve estetik fonksiyonları korumak için dokusal onarım yapılabilir. Bu onarım mikrocerrahi serbest flepler veya lokal dokular kullanılarak gerçekleştirilir.
4. Radyoterapi
Cerrahi sonrası tümör kalıntısı riski varsa veya ileri evre tümör varsa radyoterapi tedavi planına eklenebilir.
5. Kemoterapi
İleri vakalarda radyoterapiye destek amaçlı uygulanabilir.
Ameliyat Nasıl Yapılır?
Cerrahi genel anestezi altında uygulanır.
İşlem:
Tümör bölgesine ulaşım
Tümörün güvenli sınırlarla çıkarılması
Lenf bezlerinin değerlendirilmesi
Gerekliyse rekonstrüksiyon
şeklinde ilerler.
Orta ve ileri evre vakalarda boyun diseksiyonu aynı seansta planlanabilir.
Ameliyat süresi tümörün yerine ve genişliğine göre değişir (1–6 saat arası).
İyileşme Süreci
Hastanede kalış süresi 2–7 gün olabilir
Ağrı ve şişlik ilk günlerde normaldir
Konuşma, çiğneme ve yutma fonksiyonları zamanla düzelir
Rekonstrüksiyon uygulanmışsa rehabilitasyon gerekebilir
Radyoterapi sonrası ağız kuruluğu ve tat değişiklikleri görülebilir
Tam iyileşme haftalar–aylar içinde gerçekleşir
Takip süreçleri kansere bağlı tekrar riskini izlemek açısından önemlidir.
Ağız Boşluğu Kanseri Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen tümörler giderek büyür, derin dokulara yayılır ve ağız fonksiyonlarını ciddi şekilde etkiler.
İleri aşamada:
Yutma ve konuşma kaybı
Beslenme bozukluğu
Ağız kokusu
Lenf nodu metastazı
Uzak organ yayılımı
gelişebilir.
Bu nedenle erken teşhis yaşam kurtarıcıdır.
Ağız Boşluğu Kanseri Ölümcül Müdür?
Erken teşhis edilen vakalarda sağkalım oranı yüksektir. Ancak geç evrede veya lenf nodu metastazı geliştiğinde prognoz daha zayıf olabilir.
Tedavi başarısını etkileyen faktörler:
Tümör evresi
Tümörün tipi ve agresifliği
Lenf nodu tutulumu
Hastanın genel sağlık durumu
Tedavinin zamanlaması
Tarama ve erken muayene, ölüm riskini ciddi oranda azaltır.
Ağız Boşluğu Kanserleri ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Ağız içindeki her yara kanser midir?
Hayır, çoğu yara enfeksiyon veya travmaya bağlıdır. Ancak 2 haftadan uzun süren yaralar mutlaka değerlendirilmelidir.
Ameliyattan sonra konuşma zorlaşır mı?
Tümörün yerine göre konuşma ve yutma etkilenebilir, ancak rekonstrüktif cerrahi ve rehabilitasyon ile fonksiyonlar büyük oranda korunabilir.
Sigara bırakılırsa risk azalır mı?
Evet. Hem kanser gelişme riski hem tedavi sonrası nüks olasılığı belirgin şekilde düşer.
Tedavi sonrası takip gerekiyor mu?
Kesinlikle. İlk 5 yıl düzenli takip yapılır.