Çocuklarda Sinüzit
Sinüzit; sinüs boşluklarını döşeyen dokunun iltihaplanmasıdır. Çocuklarda çoğu zaman nezle/grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonları sonrasında gelişir. En tipik tablo; 10 günden uzun süren burun akıntısı ve burun tıkanıklığına eşlik eden gece artan öksürüktir.
Göz çevresinde şişlik-kızarıklık, görmede değişiklik, şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, tekrarlayan kusma, 39°C ve üzeri ateş veya belirgin halsizlik varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurun.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kesin tanı ve tedavi planı KBB muayenesi ile belirlenir.
Hızlı Bilgi
- En sık: Viral enfeksiyon sonrası drenajın bozulması.
- Her durumda antibiyotik gerekmez: Süre/şiddete göre hekim karar verir.
- Tekrarlıyorsa: Alerji, geniz eti, burun tıkanıklığı değerlendirilir.
Sinüzit Nedir?
Sinüsler, burnun etrafında yer alan hava boşluklarıdır. Üst solunum yolu enfeksiyonlarında burun içi şişlik artar ve sinüslerin buruna açılan kanalları tıkanabilir. İçeride biriken salgı geniz akıntısı, öksürük ve burun tıkanıklığına yol açabilir; bazı olgularda bakteriyel enfeksiyon eklenebilir.
Genellikle 4 haftadan kısa sürer. En sık “uzayan nezle” şeklindedir.
Şikâyetlerin 12 haftadan uzun sürmesi durumunda altta yatan nedenler araştırılır.
Alerjik rinit, geniz eti, pasif sigara, kreş/okul, sık ÜSYE.
Belirtiler
Akıntı şeffaftan koyuya dönebilir; ağızdan nefes alma artabilir.
Geniz akıntısı nedeniyle özellikle yatınca öksürük belirginleşebilir.
Uzayan geniz akıntısı ağız kokusu ve boğazda rahatsızlık hissi yapabilir.
Küçük çocuklar ağrıyı net tarif edemeyebilir; huzursuzluk ve uyku bölünmesi görülebilir.
Nezle mi, Sinüzit mi?
Genelde 7–10 gün içinde belirgin düzelme olur. Şikâyetler giderek azalır.
10+ gün uzama, düzelip tekrar kötüleşme (“çift dalga”), yüksek ateş + koyu akıntı.
Kesin ayrım için KBB muayenesi gerekir. Çoğu çocukta görüntüleme rutin değildir.
Tanı Nasıl Konur?
Tanı çoğunlukla klinik değerlendirme ile konur: şikâyetlerin süresi, burun-geniz muayenesi ve eşlik eden durumlar (alerji, geniz eti vb.) değerlendirilir. Komplikasyon şüphesi yoksa tomografi gibi tetkikler genellikle ilk basamak değildir.
Tekrarlayan olgularda altta yatan nedenlerin (alerji, geniz eti, burun tıkanıklığı) araştırılması tedavinin başarısını artırır.
Tedavi Seçenekleri
Tedavi planı; şikâyetin süresi, şiddeti ve çocuğun yaşına göre belirlenir. Amaç; burun içi ödemi azaltmak, sinüs drenajını desteklemek ve gerekirse enfeksiyonu kontrol altına almaktır.
Serum fizyolojik ile burun temizliği, ortam nemi, yeterli sıvı alımı; hekim uygun görürse burun spreyleri.
Uzayan/şiddetli veya bakteriyel sinüzit düşündüren tabloda hekim kararıyla başlanır.
Alerjik rinit, geniz eti, reflü, pasif sigara gibi faktörler kontrol edilirse ataklar azalabilir.
Doktor önerisi olmadan antibiyotik başlanmamalı veya erken kesilmemelidir. İlaç seçimi ve süresi kişiye özeldir.
Sık Sorulan Sorular
Sinüzit bulaşıcı mı?
Sinüzitin kendisi bulaşıcı değildir; ancak çoğu zaman başlangıçta eşlik eden üst solunum yolu enfeksiyonu bulaşıcı olabilir.
Çocuklarda sinüzit öksürük yapar mı?
Evet. Geniz akıntısı özellikle gece öksürüğünü artırabilir. Ancak astım/alerji gibi diğer nedenler de değerlendirilmelidir.
Her sinüzitte tomografi gerekir mi?
Hayır. Çoğu çocukta klinik değerlendirme yeterlidir. Komplikasyon şüphesinde veya özel durumlarda istenebilir.
Ne zaman KBB muayenesine gelmeliyiz?
10 günden uzun süren şikâyetlerde, düzelip tekrar kötüleşen tabloda, sık tekrarlıyorsa veya göz çevresi şişlik/şiddetli baş ağrısı gibi alarm bulguları varsa.
Muayene ve İşitme Değerlendirmesi
İşitme şüphesinde KBB muayenesi ve yaşa uygun işitme testleri ile net değerlendirme yapılır. Erken tanı; dil-konuşma gelişimi ve okul başarısı açısından önemlidir.
Telefon/WhatsApp: 0542 721 4079 — İletişim sayfan farklıysa /iletisim/ bağlantısını güncelle.
Prof. Dr. Gaffar Aslan
Çocuk KBB ve Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Prof. Dr. Gaffar Aslan, Çocuk KBB alanında; çocuklarda burun tıkanıklığı, sinüzit, orta kulak iltihabı, işitme kaybı, geniz eti-bademcik problemleri ve horlama/uyku apnesi gibi konuların tanı ve tedavisine odaklanır. Hedefi; çocuklarda doğru tanı, güvenli tedavi ve uzun dönem takip ile yaşam kalitesini artırmaktır.