Gırtlak Kanseri Nedir?
Gırtlak Kanseri Nedir?
Gırtlak (larenks), solunum yolunun bir parçası olup ses tellerini içeren anatomik bölgedir. Gırtlak kanseri, bu yapıyı döşeyen hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu ortaya çıkar. En sık görülen tipi skuamöz hücreli karsinomdur.
Gırtlak kanseri, baş ve boyun bölgesinde yaygın görülen kanser türlerinden biridir ve erken teşhis edildiğinde tedavi başarısı oldukça yüksektir.
Gırtlak Kanseri Neden Olur?
En önemli risk faktörleri şunlardır:
Sigara kullanımı (temel risk faktörü)
Alkol tüketimi
Reflü hastalığı
HPV enfeksiyonu
Kimyasal maddelere maruz kalma
Genetik yatkınlık
Yaş faktörü
Özellikle sigara ve alkolün birlikte kullanımı kanser gelişme ihtimalini çok daha fazla artırır.
Gırtlak Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler tümörün yerleşimine göre değişebilir ancak en sık görülenler:
Ses kısıklığı (en önemli erken belirti)
Boğaz ağrısı
Yutma güçlüğü
Nefes darlığı
Boyunda şişlik
Öksürük
Kilo kaybı
Kanlı balgam
Ses kısıklığı özellikle 2–3 haftayı aşan süre boyunca devam ediyorsa mutlaka KBB uzmanına başvurulmalıdır.
Gırtlak Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?
Muayene ve Laringoskopi
Ses telleri ve gırtlak bölgesi endoskopik yöntemle incelenir.
Biyopsi
Şüpheli dokudan alınan örneğin patolojik incelenmesi tanıyı kesinleştirir.
Görüntüleme Yöntemleri
Tümörün yayılımını ve evresini değerlendirmek için:
BT
MR
PET–CT
gerekebilir.
Evrelendirme, tedavi planlaması için kritik öneme sahiptir.
Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Gırtlak kanseri tedavisi tümörün büyüklüğüne, yerine, evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre planlanır. Tedavi seçenekleri cerrahi, radyoterapi, kemoterapi veya bunların kombinasyonları olabilir.
1. Cerrahi Tedavi
Gırtlak kanseri tedavisinde cerrahi, özellikle erişilebilir tümörlerde temel yaklaşımdır. Cerrahinin amacı tümörlü dokuyu tamamen çıkarmak ve hastanın solunum, yutma ve konuşma fonksiyonlarını mümkün olduğunca korumaktır.
Cerrahi yöntemler:
a. Endoskopik Lazer Cerrahisi
Erken evre tümörlerde ağız içinden özel cihazlarla uygulanır. Boyunda kesi gerektirmez ve iyileşme süresi kısadır.
b. Parsiyel Larenjektomi
Tümörün bulunduğu bölgeye göre sadece bir kısmın çıkarılmasıdır. Ses ve yutma fonksiyonları korunabilir.
c. Total Larenjektomi
Tüm gırtlağın çıkarılması işlemidir. İleri evre vakalarda uygulanır. Solunum kalıcı olarak boyundaki trakeostomi deliğinden devam eder. Hastalara konuşmayı yeniden kazandırmak için ses protezleri uygulanabilir.
2. Boyun Diseksiyonu (Lenf Nodu Cerrahisi)
Gırtlak kanserleri sıklıkla boyun lenf bezlerine yayılma eğiliminde olduğu için, cerrahi sırasında metastaz riski değerlendirilir ve boyun diseksiyonu yapılabilir.
3. Radyoterapi ve Kemoterapi
Erken evrede tek başına radyoterapi uygulanabilir.
İleri evrede kemoradyoterapi kullanılabilir.
Cerrahi sonrası risk durumuna göre ek tedavi planlanabilir.
Ses koruma açısından radyoterapi özellikle bazı erken evre hastalara önerilebilir.
İyileşme Süreci
İyileşme süreci yapılan cerrahinin türüne bağlı olarak değişir.
Endoskopik lazer cerrahisi sonrası iyileşme süresi kısadır.
Parsiyel larenjektomi sonrası geçici ses değişiklikleri olabilir.
Total larenjektomide nefes alma boyundaki stoma üzerinden gerçekleşir ve rehabilitasyon süreci gerekir.
Hastalar genellikle cerrahi sonrası birkaç hafta içinde günlük aktivitelere dönebilir. Ses terapisi, konuşma terapisi ve psikolojik destek tedavi sürecini güçlendirir.
Gırtlak Kanseri Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmediğinde tümör büyüyerek ses tellerini, gırtlak kıkırdaklarını ve solunum yolunu tıkar. İleri aşamada:
Solunum güçlüğü
Şiddetli ağrı
Beslenme bozukluğu
Lenf nodu metastazı
Uzak organ yayılımı
gelişebilir ve hastalığın yaşam süresi üzerinde ciddi etkisi olur.
Bu nedenle erken tanı hayat kurtarıcıdır.
Gırtlak Kanseri Ölümcül Müdür?
Gırtlak kanseri erken dönemde teşhis edilirse sağkalım oranı oldukça yüksektir. Ses telleri düzeyindeki erken evre tümörlerde başarı oranı özellikle yüksektir. Ancak geç evre veya lenf nodu yayılımı varlığında tedavi daha karmaşık hale gelir.
Prognozu belirleyen faktörler:
Tümör evresi
Kanserin tipi ve yayılımı
Sigara kullanımı
Hastanın yaşı ve sağlık durumu
Tedavi sonrası sigaranın bırakılması başarı oranını anlamlı şekilde artırır.
Gırtlak Kanseri ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Sesim tamamen kaybolur mu?
Erken evrede bunu engellemek mümkündür. İleri evrede veya total larenjektomide ses değişiklikleri kaçınılmaz olabilir ancak ses protezi ile konuşma sağlanabilir.
Gırtlak kanseri gençlerde görülür mü?
Nadir de olsa görülebilir, özellikle HPV pozitif vakalarda.
Radyoterapi mi cerrahi mi daha iyi?
Bu tercih tümörün evresine göre belirlenir. Bazı erken evre tümörlerde radyoterapi ses koruma açısından avantajlı olabilir.
Tedavi sonrası takip gerekir mi?
Kesinlikle. Düzenli takip; nüks riskini değerlendirmek ve fonksiyonel toparlanmayı izlemek için zorunludur.